Di pêvajoyeke bi vî rengî de, banga ‘’Aştî û Civaka Demokratîk’’ a k udi 27’ê Sibata 2025’an de ji aliyê Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan ve hat kirin, ne tenê ji bo çareseriyê pirsgirêka Kurd, di heman demê de ji bo pêşeroja Rojhilata Navîn û Tirkiyê jî perspektîfeke stratejîk pêşkeş dike. Banga ku hat kirin, li hember siyaseta şer siyaseta demokratîk esas digre, avakirina peymana demokratîk a civakî armanc dike. Di vî warî de wek firsendeke dîrokî xwedî cihekî girîng e.   

 

Li ser vê bangê salek derbas bû. Di salekî de, biryara çek şewitandinê û xwe kişandina derveyî sînor a PKK’ê, îrade û biryardariya çareseriyê derxist holê. Bi pêvajoya ku rageşiya herêmî û kurewî her ku diçe kûr dibe de, ev helwest, ji bo pêşeroja aştiyê gaveke stratejîk û dîrokî ye. Her wiha, Manîfestoya Civaka Demokratîk, perspektîfa Komara Demokratîk û Entegrasyona Demokratîk li gel gelê Kurd, ji bo pêşeroja gelên Tirkiye û Rojhilata Navîn jî nexşerêyeke berfireh derdixe pêş. Ji bo ev nêzîkatê li ser bingeheke erênî bimeşe û civakî bibe, herî pêş; divê azadiya pêşengê vê pêvajoyê Birêz Ocalan pêk bê û bingeha lêgerînên çareseriya demokratîk bi hêztir bibe. 

 

Lê, mixabin li hember vê îradeyê, heya niha ji aliyê desthilatdarî û dewletê ve tu gavên ku wê veguhestina demokratîk pêk bîne, nehatin avêtin. Rapora ku ji aliyê Komîsyona Piştevaniya Netewî, Biratî û Demokrasiyê hat parvekirin jî bi neveroka xwe ve ji perspektîfa çareseriyê dûr ma. 

Rewşa ku îro tê jiyîn jî vê nakokiyê bi awayekî şênber radixe li ber çavan. Destilatdarî û dewlet di gotinê de li ser ‘’aştî û çareseriyê’’ disekine, lê, di warê hiqûqî, siyasî û makezagonî de pratîkeke erênî nameşîne. Em baş dizanin ku; aştî, li ser bingeheke wekhev, azad û demokratîk mumkun e. Divê çareserî wek taktîkeke siyasî neyê dîtin, divê wek berpirsyariyeke dîrokî bê qebûlkirin. 

Di salvegera banga 27’ê Sibatê de em car din diyar dikin ku; ji bo gavên ku hatin avêtin mayînde bibin û ji bo baweriya civakî bihêz bibe divê pratîkên şênber bikevin meriyetê. Divê astengiyên siyasî û hiqûqî ji holê rabin, pêşî li siyaseta demokratîk bê vekirin, rêveberiyên herêmî bê bihêzkirin û reformên ku wê aştiya civakî mayînde bike bikevin meriyetê. 

Wek Partiya Herêmên Demokratîk, em vê baweriyê de nin ku; aştî ji bo berjewendiya tevahiya civakê ye. Ji ber vê yekê jî em bang li desthilatdarî û dewletê dikin ku; li hember îradeya çareseriyê ya Birêz Ocalan gavên erênî bavêjin, mesafeya navbera gotin û pratîka xwe de bidawî bikin û ji bo lihevkirina civakî bikevin nav li û tevgerê.

Firsendên dîrokî an bi wêrektiyê tên bikaranîn an jî bi berdilên giran encam dibin. Îradeya ji bo çareseriyê diyar e. Ji bo pêvajo bisazîbibe û bi encam bibe, berpirsyarî êdî li ser milê dewlet û desthilatdariyê ye. Pêvajoya avakirina civakî, tekane temînate pêşeroja me ya hevpar e.

***

Seba ke vengdayîşê 27ê Sibate komelkî bibo, ganî reformê demokratîkî bêrê caardene!

 

Rojhelato Mîyanêno ke sîya hemberîya enerjî-jeopolîtîk a hêzanê kûrewîyan, ferasetê netewe-dewlete yo yewperest û sînoranê ke kêmî-zêde seserre yo cetwelî reyde yenê xêzekerdene de şekil geno, ewro hema zî mîyanê çatrayîrê tarîxî de yo. Cografyaya ke bi seserrano şar, bawerîye û kulturî pîya ciwîyenê, rîyê polîtîkayanê kolonîzekeran û ferasetê dewlete yo ke înkarê kamîye esas geno, raştê xetanê fay yena. 

 

Na sêmuga tarîxî de, 27ê sibata 2025î de vengdayîşê "Aştîye û Komelê Demokratîkî" yo ke hetê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî ra virazîya, têna seba çareserîya persa kurdan beyanê îradeyî nîyo; derheqê ameyoxê Tirkîya û Rojhelatê Mîyanênî yê demokratîkî de perspektîfêkê stratejîkî pêşkêş keno. No vengdayîş kerreya tarîxî ya ke derbasbîyayîşê ver bi sîyasetê demokratîkî, hişbîyayîşê çekan û awankerdişê peymana demokratîke û komelkî esas gena, ya. 

 

Mîyanê yew serra ke vîyarte de, qerarê feshkerdişê PKK'yî û eşkerayîya ey a ke derheqê anjîyayîşê teberê sînorî de ramojnenê ke proses beyanê yew terefî nîyo, eksê ci gamanê şênber û êyê ke ci ra apey agêrayîş mumkun nîyo reyde paştî dîyena ci. No averşîyayîş weçinitişo stratejîk û tarîxî yo ke demo ke tede hemberîyê herêmî û kûrewî zêdîyenê de seba aştîye virazîya yo. Eynî prosesî de bi Manîfestoyê Komelê Demokratîkî Komara Demokratîke û perspektîfê Entegrasyonê Demokratîkî têna semedê şarê kurdî nê; eynî wext semedê ameyoxê şaranê Tirkîya, Kurdîstan û Rojhelatê Mîyanênî çarçeweya şumûldare pêşkêş kenê. Komelkîbîyayîş û dezgehbîyayîşê nê nêzdîbîyayîşî zî peydakerdişê azadîya birêz Ocalanî û hêzdarkerdişê zemînanê muzakere ferz keno. 

 

Labelê rixmê nê îradeyê hêzdarî, ma vînenê ke cepheyê îqtîdar û dewlete de eynî derax de gamê xirt û ravurnayoxî nêerzîyenê. Seke sey cewabê dezgehkî yê prosesî, Komîsyonê Demokrasî, Wayûbirayîye û Paştîdayîşê Neteweyî yo ke çarçewaya parlamentoyê Tirkîya de ronîya, girîng o, la raporo ke eşkera bî, pawitişanê komelî û perspektîfê çareserî yo ke peyda bî rê cewabbîyayîş ra dûrî yo. Ewro rewşa ke ma dekewtê ci de nakokîya serekeyî zelal a: dewlete û îqtîdar têna sey vatiş bale anjenê "aştîye û çareserîye", ê nê vatişî gamanê huqûqî, sîyasî û qanûnîyan reyde hêzdar nêkenê. Oxina ke aştîye, têna rewşa bêpêkewtişî nîya; awankerdişê zemînê sîyasî yo ke tede pergalê huqûqê demokratîkî, hemwelatîya têduşte û kamîyî azadane yenê îfadekerdene yo. Çareserîye zî sernuşteyo taktîkî yo ke yeno taloqkerdene nîyo, mesuldarîyêka tarîxî ya. 

 

Ma serrgêra vengdayîşî ya yewine de zelal îfade kenê; ganî gamê ke erzîyayî mende bibê û bawerîya komelkî hêzdar bibo. Wedaritişê astengîyanê sîyasî û huqûqîyan, akerdişê vernîya sîyasetê demokratîkî, hêzdarbîyayîşê demokrasîyê herêmî û caardişê reformanê ke aştîya komelkî garantî kenê, êdî mecburîyeto ke nêro taloqkerdene yo. 

 

Ma sey Partîya Herêmanê Demokratîkan bawer kenê ke awankerdişê aştîye û komelê demokratîkî têna menfaetê yew terefî nîyo, eynî wext menfaetê heme komelî yê hemparî yo. Coka ma îqtîdar û dewlete silahî kenê ke wa ê goreyê qerardarîya tarîxî têbigêrê; mesafeya ke mabênê vatiş û pratîkî de ya padê û gamanê ke prosesî bi pêkerdişê komelkî yê mende biqedênê, bierzê. 

 

Merdim firsendanê tarîxîyan yan cesaretî reyde xebitneno yan zî bedelanê giranan reyde vîndî keno. Îradeyo ke seba çareserîye virazîyeno, zelal o. Êdî mesuldarîya ke nê nêzdîbîyayîşî kirişena ver bi zemînê mende û dezgehkî, doşanê îqtîdar û dewlete de ya. Prosesê awankerdişê komelkî, garantîya tewr pîl a ameyoxê ma yê hemparî ya.